افزایش تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی برای تراشههای حافظه، بازار جهانی نیمهرسانا را با فشار بیسابقهای مواجه کرده و سونی را به بررسی تعویق عرضه نسل بعدی کنسول خود تا سالهای ۲۰۲۸ یا حتی ۲۰۲۹ واداشته است.
به گزارش سلامتنیوز به نقل از بلومبرگ، بحران تراشه که زمانی یک چالش مقطعی به نظر میرسید، اکنون به مسئلهای ساختاری در صنعت فناوری تبدیل شده است. این بحران دامنه وسیعی از محصولات از کنسولهای بازی و رایانههای حرفهای گرفته تا تلفنهای هوشمند و خودروهای متصل را در بر گرفته و نشانههای آن هر روز آشکارتر میشود.
تعویق PS۶؛ پیامد مستقیم بحران تراشه برای غول دنیای بازی
با شتاب گرفتن سرمایهگذاریها در حوزه هوش مصنوعی، فشار بر بازار الکترونیک مصرفی افزایش یافته است. گزارشهای تازه حاکی از آن است که شرکت سونی احتمالاً عرضه پلیاستیشن ۶ را به تعویق خواهد انداخت. این تصمیم میتواند استراتژی دقیق این شرکت برای حفظ وفاداری کاربران میان نسلهای سختافزاری را با اختلال جدی مواجه کند. فاصله طولانیتر میان عرضه نسلها، ریسک کاهش هیجان بازار، افت انگیزه ارتقا و تغییر رفتار مصرفکننده را افزایش میدهد.
نینتندو نیز به عنوان رقیب اصلی سونی با فشارهای مشابهی روبهرو است. طبق گزارشها، این شرکت در حال بررسی افزایش قیمت کنسول سوییچ ۲ در سال ۲۰۲۶ است. دلیل این تصمیم، تغییر توازن عرضه و تقاضا در کارتهای ذخیرهسازی این دستگاه عنوان شده که اختلال در زنجیره تأمین و هزینههای تولید بالاتر را به دنبال داشته است.
هشدار درباره بحران جهانی حافظه و جهش قیمت در بازار کامپیوتر
کمبود تراشههای حافظه اکنون با هشدارهایی درباره تبدیل شدن به یک بحران جهانی همراه شده است. چهرههای شاخص صنعت فناوری از جمله تیم کوک و ایلان ماسک نیز نسبت به محدودیت عرضه هشدار دادهاند. ریشه اصلی این بحران را باید در رشد سریع مراکز داده هوش مصنوعی جستوجو کرد. شرکتهایی مانند آلفابت و اوپنایآی میلیونها شتابدهنده هوش مصنوعی برای پشتیبانی از چتباتها، سامانههای تحلیلی و ابزارهای پیشرفته خریداری میکنند.
این شتابدهندهها نیازمند حجم بالایی از حافظه هستند. در نتیجه، تولیدکنندگان الکترونیک مصرفی ناچار شدهاند برای دسترسی به عرضه محدود تراشه با شرکتهایی مانند سامسونگ الکترونیکس و مایکرون تکنولوژی رقابت شدیدی داشته باشند. اثر این بحران در بازار رایانههای حرفهای و پریمیوم به شکل ملموستری دیده میشود. شرکت آمریکایی مایکرون تکنولوژی اعلام کرده است برند حافظه مصرفی خود با نام کروشال را که بیش از ۳۰ سال در بازار فعال بوده، متوقف میکند. این تصمیم شوک بزرگی به بازار وارد کرده و رقابت برای ذخیرهسازی موجودی را تشدید نموده است.
نتیجه چه بود؟ تنها در ماه ژانویه، قیمت حافظه به رکوردهای تازهای رسید. طبق گزارشها، میانگین قیمت فروش سیستمهای Falcon Northwest در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵۰۰ دلار افزایش یافته و به نزدیک ۸۰۰۰ دلار برای هر دستگاه رسیده است.
دامنه تأثیر بحران تراشه فراتر از رایانه و کنسول
کمبود حافظه تنها به بازار کامپیوتر و کنسول بازی محدود نیست. دامنه اثر آن بسیار گستردهتر است و حوزههای زیر را در بر میگیرد:
- ذخیرهسازی تصاویر در تلفنهای هوشمند و اجرای برنامههای حرفهای
- سیستمهای نرمافزاری صنعت خودرو و زیرساختهای ابری
- دانلود و پخش فیلم و محتوای دیجیتال
از آنجا که سرمایهگذاری در هوش مصنوعی متوقف نشده، انتظار نمیرود فشار قیمتی در کوتاهمدت کاهش یابد. بنابراین بازار الکترونیک مصرفی احتمالاً با افزایش قیمت، تأخیر در عرضه محصولات و تغییر استراتژی تولیدکنندگان مواجه خواهد بود.
آینده بحران تراشه؛ سناریوهای محتمل پیش رو
نمایندگان صنعت معتقدند شکل نهایی این بحران در سالهای آینده مشخص خواهد شد. سناریوهای محتمل شامل موارد زیر است:
- افزایش سرمایهگذاری در ظرفیت تولید نیمهرسانا
- تمرکز بیشتر بر تولید داخلی در اقتصادهای بزرگ
- افزایش قیمت محصولات مصرفی
- طولانیتر شدن چرخههای عرضه سختافزار
آنچه روشن است این است که بحران تراشه دیگر یک موج کوتاهمدت نیست. این بحران به عاملی تعیینکننده در استراتژی شرکتهای فناوری تبدیل شده است. تعویق احتمالی پلیاستیشن ۶ تنها یک خبر مربوط به صنعت بازی نیست. این تصمیم نمادی از فشار فزاینده در زنجیره تأمین جهانی است. افزایش قیمت کامپیوترهای پریمیوم، تغییر سیاستهای نینتندو و هشدار مدیران بزرگ فناوری همگی قطعات یک پازل بزرگتر هستند.
بحران تراشه اکنون به یکی از مهمترین متغیرهای تأثیرگذار بر آینده صنعت فناوری تبدیل شده است. مصرفکنندگان باید برای دورهای از قیمتهای بالاتر، عرضه محدودتر و چرخههای ارتقای طولانیتر آماده باشند.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
