مطالعهای تازه نشان میدهد ورزش هوازی نهتنها برای قلب و بدن مفید است، بلکه میتواند مغز را در میانسالی جوانتر نگه دارد و به کاهش خطر دمانس و افت شناختی در آینده کمک کند.
ورزش هوازی و تأثیر آن بر مغز
تحقیقات پیشین ورزش را به عنوان عاملی محافظتکننده برای حافظه و عملکرد شناختی معرفی کرده بودند، اما پرسش اصلی این بود که آیا فعالیت بدنی میتواند ساختار فیزیکی مغز را هم تغییر دهد یا خیر. پژوهشی جدید از مؤسسه AdventHealth و دانشگاه پیتسبورگ پاسخ امیدوارکنندهای ارائه کرده است.
این مطالعه شامل ۱۳۰ فرد سالم ۲۶ تا ۵۸ ساله بود که در یک کارآزمایی بالینی ۱۲ ماهه به دو گروه تقسیم شدند:
- گروه ورزش هوازی با شدت متوسط تا بالا
- گروه کنترل که سبک زندگی خود را تغییر ندادند
افراد گروه ورزش، هفتهای دو جلسه تمرین ۶۰ دقیقهای تحت نظارت داشتند و با تمرین در خانه، مجموع فعالیت خود را به حدود ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته رساندند. فعالیتها شامل پیادهروی تند، دویدن، دوچرخه ثابت، الپتیکال و روئینگ بود.
نتایج MRI و سن مغزی
در آغاز و پایان مطالعه، MRI مغز شرکتکنندگان گرفته شد و آمادگی قلبی–تنفسی با شاخص VO2peak اندازهگیری شد. با استفاده از ابزار مبتنی بر یادگیری ماشین، سن مغزی هر فرد محاسبه شد.
نتایج نشان داد:
- مغز افراد گروه ورزش بهطور متوسط ۰٫۶ سال جوانتر به نظر میرسید.
- مغز افراد گروه کنترل حدود ۰٫۳۵ سال پیرتر شد.
این اختلاف معادل تقریباً یک سال «جوانتر بودن مغز» برای گروه ورزش بود. همچنین افرادی که از ابتدا آمادگی جسمانی بالاتری داشتند، مغز جوانتری نیز داشتند.
اهمیت ورزش در میانسالی
تمرکز این مطالعه بر میانسالی است؛ دهههای ۳۰، ۴۰ و ۵۰ زندگی، فرصت طلایی برای محافظت از مغز و کاهش خطر دمانس در آینده است. انجام منظم ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته کار دشواری نیست و میتوان آن را به شکل زیر تقسیم کرد:
- پیادهروی تند روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه
- چند جلسه شنا، دوچرخهسواری یا حرکات موزون
- ترکیبی از فعالیتهای ساده اما منظم
نکته کلیدی، تداوم ورزش است. تغییرات مثبت مغزی تنها با ورزش منظم و مداوم دیده شد، نه فعالیت مقطعی.
جمعبندی
این پژوهش نشان میدهد ورزش هوازی ساده و روزانه میتواند مغز را جوانتر نگه دارد و خطر زوال شناختی و دمانس را کاهش دهد. اگر به دنبال انگیزهای تازه برای فعالیت بدنی هستید، مغزتان با ورزش منظم واقعاً از شما قدردانی خواهد کرد.
About the Author
متین رضایی نویسنده و تولیدکننده محتوای تخصصی در حوزه سرگرمی است که با نگاهی دقیق و تحلیلی به دنیای فیلم، سریال، بازیهای رایانهای، موسیقی و فرهنگ عامه، تلاش میکند تجربهای جذاب و قابل اعتماد برای مخاطبان فارسیزبان فراهم آورد. او با بهرهگیری از دانش رسانهای، مهارت در نگارش خلاقانه و آشنایی با اصول بهینهسازی محتوا (SEO)، مطالبی تولید میکند که هم از نظر اطلاعاتی غنی و هم از نظر ساختاری حرفهای هستند.
