پروژه ساخت فرودگاه جدید در نزدیکی ماچو پیچو که سالها در هالهای از ابهام و تأخیر قرار داشت، اینک به مرحله اجرایی نزدیک میشود؛ پروژهای که اگرچه وعده دسترسی آسانتر به یکی از عجایب باستانی جهان را میدهد، اما نگرانیهای عمیقی را درباره آینده این میراث ارزشمند برانگیخته است.
به گزارش خبرنگار ما، ماچو پیچو به عنوان مهمترین جاذبه گردشگری پرو، تنها در سال ۲۰۲۴ میزبان بیش از ۱.۵ میلیون بازدیدکننده بود. با افتتاح فرودگاه جدید، پیشبینی میشود این رقم از سال آینده جهشی چشمگیر داشته باشد، اما این رشد سریع میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای محوطه باستانی، محیط زیست و جوامع بومی منطقه به همراه داشته باشد.
سفر به ماچو پیچو؛ از تجربه دشوار امروز تا دسترسی آسان فردا
در شرایط فعلی، رسیدن به ارگ باستانی اینکاها سفری طولانی و چندمرحلهای است که خود بخشی از هویت این تجربه محسوب میشود. گردشگران برای رسیدن به این محوطه تاریخی باید مسیر زیر را طی کنند:
- پرواز بینالمللی به لیما، پایتخت پرو
- پرواز داخلی از لیما به کوسکو
- سفر با قطار یا اتوبوس به آگواس کالینتس (شهر ماچو پیچو)
- در نهایت، ۲۵ دقیقه سفر با اتوبوس یا پیادهروی تا ارگ باستانی
گزینه جایگزین نیز مسیر پیادهروی چهارروزه در رشتهکوههای آند است که برای گردشگران ماجراجو جذابیت ویژهای دارد. این دسترسی دشوار، پنهانماندن عمدی این ارگ در ارتفاعات جنگلهای ابری آمازون توسط اینکاها را تداعی میکند. فرودگاه بینالمللی چینچرو در حومه شهر تاریخی چینچرو در منطقه آند ساخته میشود و قرار است با حذف توقفهای لیما و کوسکو، زمان سفر را چندساله کاهش دهد. تاریخ تکمیل این پروژه اواخر ۲۰۲۷ اعلام شده است.
ظرفیت ۸ میلیونی؛ فشار بیسابقه بر ویرانههای شکننده
فرودگاه جدید ماچو پیچو برای پذیرش سالانه تا ۸ میلیون مسافر طراحی شده است؛ ظرفیتی که میتواند تعداد بازدیدکنندگان منطقه را تا ۲۰۰ درصد افزایش دهد. حامیان پروژه از مزایای اقتصادی آن از جمله ایجاد اشتغال در ساختوساز، رشد هتلسازی و اقامتگاهها، افزایش خدمات گردشگری و رونق اقتصادی منطقهای کمتر توسعهیافته سخن میگویند.
اما باستانشناسان و جوامع بومی هشدار میدهند که ماچو پیچو هماکنون نیز با محدودیت ظرفیت روزانه اداره میشود و سیستم رزرو سختگیرانه برای جلوگیری از ازدحام اعمال شده است. افزایش گردشگران میتواند فشار شدیدی بر سازههای سنگی آسیبپذیر وارد کند. علاوه بر این، پرواز هواپیماها در ارتفاع پایین بر فراز اولانتایتامبو و پارک باستانشناسی آن میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به بقایای اینکا وارد کند.
دره مقدس اینکاها در معرض تهدید جدی
یکی از نگرانیهای اصلی، تأثیر پروژه بر «دره مقدس» است؛ منطقهای که در قرن پانزدهم قلب امپراتوری اینکا محسوب میشد و امروزه میراثی زنده از مهندسی اینکاها را در خود جای داده است. جادههای سنگی باستانی، سازههای آیینی و مسکونی، شبکههای آبیاری پیشرفته و معدن نمک تاریخی فعال، بخشی از این میراث ارزشمند هستند. زمینهای موردنیاز برای ساخت فرودگاه مستقیماً این چشمانداز ساختهدست بشر را تهدید میکند.
بحران کمآبی و تغییر چهره منطقه
فعالان محیطزیست هشدار میدهند که پیامدهای پروژه فراتر از میراث فرهنگی است. پس از اعلام پروژه، بسیاری از خانوادههای ذرتکار اطراف چینچرو زمینهای کشاورزی خود را فروختهاند؛ روندی که میتواند به حذف تدریجی سنتهای کشاورزی منطقه منجر شود. افزایش ترافیک هوایی و جادهای، ساخت هتلها و اقامتگاهها و کاهش اراضی کشاورزی، چهره منطقه را دگرگون خواهد کرد. نگرانی جدیتری نیز درباره تخلیه حوزه آبریز دریاچه پیورا وجود دارد؛ منبعی که نزدیک به نیمی از آب شهر کوسکو را تأمین میکند. زیرساخت مدیریت پسماند منطقه نیز هماکنون تحت فشار است و سیستم بازیافت عملاً وجود ندارد.
آینده فرودگاه جدید ماچو پیچو به توازن میان توسعه گردشگری، حفاظت از میراث جهانی و پایداری محیطزیستی بستگی دارد؛ معادلهای پیچیده که پاسخ سادهای برای آن وجود ندارد. مخالفان پروژه امیدوارند همانطور که طی دهههای گذشته رخ داده، این پروژه نیز همچنان با تأخیر، موانع اجرایی و چالشهای مالی مواجه شود.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
