یک تیم تحقیقاتی از دانشگاه ادینبرو توانسته است با استفاده از باکتریهای مهندسیشده، مواد شیمیایی بهدستآمده از بطریهای پلاستیکی PET را به پاراستامول (ترکیب فعال داروی Tylenol) تبدیل کند. این دستاورد نشان میدهد که زبالههای پلاستیکی میتوانند به جای تبدیل شدن به مواد کمارزش یا سوخت، به منابع ارزشمند دارویی بدل شوند.
فرآیند تبدیل پلاستیک به دارو
در آزمایشگاه اسکاتلند، پژوهشگران ابتدا پلاستیک PET را به قطعات کوچک خرد کردند و سپس با واکنشهای شیمیایی ملایم آن را به مولکولهای قابلحل تبدیل نمودند. در مرحله بعد، باکتریهای مهندسیشده E. coli توانستند این ترکیبات را به اسید پارا-آمینو بنزوئیک و در نهایت به پاراستامول تبدیل کنند. بازدهی این فرآیند نزدیک به ۹۲ درصد گزارش شده است.
اهمیت این دستاورد
پاراستامول یکی از پرمصرفترین داروهای مسکن در جهان است و معمولاً از مشتقات نفت خام تولید میشود. این روش جدید میتواند:
- وابستگی به منابع فسیلی را کاهش دهد.
- انتشار آلایندهها را کم کند.
- زبالههای پلاستیکی را به چرخهای ارزشمند وارد نماید.
چالشهای پیش رو
اگرچه این پژوهش در مرحله آزمایشگاهی موفق بوده، اما برای مقیاسپذیری صنعتی نیاز به بررسیهای بیشتری وجود دارد. مدیریت حجم بالای محیط کشت، حفظ سلامت باکتریها و کنترل دقیق واکنشها از جمله چالشهای اصلی هستند. همچنین باید ثابت شود که پاراستامول تولیدشده از این مسیر از نظر خلوص و ایمنی با نمونههای استاندارد برابری دارد.
چشمانداز آینده
این نوآوری میتواند نقطه آغاز اقتصاد چرخشی در حوزه داروسازی باشد؛ جایی که زبالههای پلاستیکی نه تنها تهدیدی برای محیطزیست نیستند، بلکه به منبعی برای تولید داروهای ضروری تبدیل میشوند. در صورت موفقیت در مقیاس صنعتی، این روش میتواند به کاهش بحران پلاستیک و تأمین پایدار دارو کمک کند.
جمعبندی: تبدیل بطریهای پلاستیکی به پاراستامول نشان میدهد که ترکیب دانش شیمی، زیستفناوری و بازیافت میتواند راهحلهای نوینی برای بحرانهای زیستمحیطی و نیازهای دارویی جهان ارائه دهد.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
