ذخیرهسازی زیرزمینی کربن زمانی راهکاری جادویی برای مهار تغییرات اقلیمی به نظر میرسید: دیاکسیدکربن را از دودکش نیروگاهها یا حتی مستقیم از هوا بگیریم، تا اعماق زمین بفرستیم و برای همیشه قفل کنیم. اما یافتههای تازه نشان میدهد ظرفیت واقعی زمین برای مخفیکردن کربن تنها یکدهم تخمینهای اولیه است و ممکن است در کمتر از ۲۰۰ سال به پایان برسد.
از توهم بیپایان تا محدودیت محسوس
تحقیقات جدید با حذف مناطق زلزلهخیز، شهرها و اکوسیستمهای حساس نشان داد ظرفیت قابل استفاده برای ذخیرهسازی زیرزمینی کربن از ۱۴٬۰۰۰ گیگاتن به حدود ۱٬۴۶۰ گیگاتن میرسد. این رقم نه تنها ده برابر کمتر از برآوردهای گذشته است، بلکه زنگ خطرِ مصرف نامتعادل این فضا را به صدا در میآورد.
چالشهای کلیدی
- ظرفیت محدود پس از شناسایی نواحی پرخطر و شهرنشینی
- تحریک فعالیتهای لرزهای و نشت CO₂ به آبهای زیرزمینی
عدالت در دسترسبودن ذخایر
ذخایر زیرزمینی کربن در آمریکا، روسیه و استرالیا متمرکز است؛ در حالیکه بسیاری از کشورهای کمتقصیر اقلیمی، پتانسیل بالایی دارند اما امکان بهرهگیری از آن را ندارند. این نابرابری سوالهای عمیقتری درباره سهمگیری عادلانه و مسئولیت تاریخی کشورها در مذاکرات اقلیمی مطرح میکند.
راهبردهای پیش رو
- اولویتبندی استفاده از ظرفیت موجود برای فناوریهای حذف مستقیم کربن از جو
- تمرکز بر کاهش سریع انتشار و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
ذخیرهسازی، پلی به سوی آینده پاک
ذخیرهسازی زیرزمینی تنها یک پل انتقالی است و نه درمان نهایی. اگر امروز به جای کاهش واقعی انتشار به ذخیرهسازی مفرط تکیه کنیم، فردا با کمبود این «کمد زمینی» مواجه خواهیم شد. تصمیمات همین امروز، ظرفیت آیندهی ما برای حفظ دمای پایدار کره زمین را شکل میدهد. انتظار نمیرود زمین تا ابد کربن ما را در دل صخرهها پنهان نگه دارد؛ اما میتواند فرصتی فراهم کند تا به سرعت به سمت اقتصاد بدون سوخت فسیلی حرکت کنیم.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
