افزایش دمای جهانی در دهههای گذشته، محدوده پراکنش پشههای ناقل ویروس دنگی را گسترش داده و بیماری تب دنگی را به مناطق جدیدی مانند جنوب اروپا و ایالتهای شمالی آمریکا کشانده است. این روند نشان میدهد که گرمایش زمین و تب دنگی نهتنها یک بحران زیستمحیطی، بلکه یک بحران سلامت عمومی نیز هست.
ارتباط بین گرمایش زمین و تب دنگی
مطالعات منتشرشده در مجله PNAS نشان میدهد که بین سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۴ افزایش دمای متوسط مسئول ۱۸٪ از موارد ابتلا به تب دنگی در ۲۱ کشور بررسیشده بوده و سالانه حدود ۴.۶ میلیون مورد اضافی ایجاد کرده است. این پژوهش تأکید میکند که افزایش فقط ۱–۲ درجه سانتیگراد میتواند رشد جمعیت پشههای Aedes aegypti و Aedes albopictus را تسریع کرده و دوره انتقال ویروس را کوتاهتر کند.
محدودههای جدید خطر دنگی
بهترین دمای تکثیر پشههای ناقل دنگی حدود ۲۸ درجه سانتیگراد است. با گرمتر شدن مناطق کوهستانی و شهرهای خنکتر، اکنون زمینه مناسبی برای شیوع دنگی فراهم آمده است. مناطقی که پیش از این مصون بودند، از جمله:
- جنوب اروپا (اسرائیل تا ایتالیا)
- جنوب ایالات متحده (کالیفرنیا، تگزاس، فلوریدا)
این تغییرات نشان میدهد که گرمایش زمین و تب دنگی در کنار رشد شهرنشینی و تحرک جمعیت، میتواند جهش چشمگیر موارد ابتلا را به دنبال داشته باشد.
پیامدهای بالینی و اقتصادی
تب دنگی در اشکال شدید (درمانشده به نام دنگی هموراژیک) میتواند منجر به خونریزی داخلی و نارسایی ارگانها شود. سازمان بهداشت جهانی (WHO) برآورد میکند که سالانه ۳۹۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا میشوند که حدود ۹۶ میلیون مورد از آنها علامتدار است. شیوع رو به رشد دنگی، هزینههای عمدهای را به سیستمهای بهداشتی و اقتصاد کشورها تحمیل میکند.
راهکارهای مقابله با تب دنگی در شرایط گرمایش زمین
مقابله با گرمایش زمین و تب دنگی نیازمند دو رویکرد همزمان است:
- پیشگیری محیطی: • کاهش انتشار گازهای گلخانهای و سرمایهگذاری در انرژی پاک • کنترل جمعیت پشهها از طریق حذف آبهای ایستا و استفاده از توریهای درزگیر
- آمادگی نظام سلامت: • تقویت تشخیص زودهنگام و دسترسی به واکسنهای دنگی (WHO تایید کرده است چند واکسن در دسترس است) • آموزش جوامع در معرض خطر و ایجاد طرحهای هشدارگر تُند مرتبط با دما
بحران گرمایش زمین و تب دنگی آشکارا نشان میدهد که تغییرات اقلیمی پیامدهای زیستمحیطی را فراتر برده و سلامت میلیونها انسان را در سراسر دنیا تهدید میکند. با اجرای سیاستهای کاهش انتشار کربن و تقویت دفاع بهداشتی، میتوان از گسترش آینده این بیماری در برابر موجهای جدید گرمایی جلوگیری کرد.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
