مطالعه جدید: ترکیب دیآلیل دیسولفید موجود در سیر، گیرنده حسی حشرات را فعال و رفتار جفتگیری را مختل میکند
پژوهشگران دانشگاه ییل در مطالعهای تازه نشان دادهاند که سیر فقط حشرات را فراری نمیدهد، بلکه توانایی تولیدمثل آنها را از طریق مکانیسمی مولکولی مختل میکند. این کشف که در نشریه علمی Cell منتشر شده، توضیح میدهد چرا سالها استفاده سنتی از سیر در باغبانی برای دفع آفات، ریشه علمی عمیقی داشته است.
به گزارش بخش اخبار علمی و فناوری، داستان این تحقیق با یک پرسش ساده آغاز شد. «شیما ابراهیم»، پژوهشگر آزمایشگاه «جان کارلسون»، میخواست بداند کدام غذاها فعالیت جفتگیری در مگسهای میوه را افزایش میدهند. اما نتیجهای که از آزمایش ۴۳ نوع میوه و سبزی به دست آمد، برعکس تمام انتظارات بود.
سیر چگونه تولیدمثل حشرات را متوقف میکند؛ نقش ترکیب دیآلیل دیسولفید
مکانیسم اصلی اثر سیر بر تولیدمثل حشرات از طریق ترکیبی به نام «دیآلیل دیسولفید» فعال میشود.当 حشره این ترکیب را میچشد، گیرنده حسی TrpA1 تحریک شده و نورونهای مرتبط با حس تلخی فعال میشوند. بدن حشره طوری واکنش نشان میدهد که انگار غذای کافی دریافت کرده است و در نتیجه، علاقه خود را به تغذیه و جفتگیری از دست میدهد.
پژوهشگران برای تأیید این مکانیسم، حس بویایی را از چشایی جدا کردند. مگسهایی که فقط بوی سیر را استشمام میکردند، رفتار طبیعی داشتند، اما مگسهایی که سیر را میچشیدند، جفتگیری را کاملاً متوقف کردند. این اثر در حشرات ماده شدیدتر است؛ چراکه آنها نقش اصلی را در تصمیمگیری برای جفتگیری دارند.
از مگس میوه تا پشه؛ طیف گسترده اثر سیر بر حشرات ناقل بیماری
تیم تحقیقاتی آزمایشهای خود را فراتر از مگسهای میوه گسترش داد و دو گونه پشه ناقل بیماریهایی مانند تب دنگی و زیکا را نیز بررسی کرد. نتایج نشان داد سیر تولیدمثل این حشرات را نیز متوقف میکند و همین موضوع اهمیت این کشف را در کنترل ناقلان بیماری دوچندان میکند.
با این حال، همه حشرات واکنش مشابهی نشان ندادند. زنبورها که گیرنده TrpA1 را ندارند، تحت تأثیر سیر قرار نگرفتند. این موضوع نشان میدهد مکانیسم سیر بسیار دقیق عمل میکند و فقط برخی حشرات خاص را هدف قرار میدهد.
روش فایتواسکرین؛ گامی به سوی کنترل طبیعی آفات
پژوهشگران همزمان با کشف اثر سیر، روشی تازه به نام «فایتواسکرین» را نیز معرفی کردند. این روش ساده و کمهزینه شامل آزمایش مواد گیاهی مختلف برای بررسی تأثیر آنها بر رفتار حشرات است و میتواند به کشف ترکیبات جدید از میان هزاران ترکیب شیمیایی گیاهان کمک کند.
جان کارلسون، سرپرست تیم تحقیقاتی، به اشارهای فرهنگی جالب نیز اشاره کرد: «برام استوکر در رمان دراکولا که در سال ۱۸۹۷ منتشر شد، سیر را بهعنوان مادهای بازدارنده برای موجودات خونخوار معرفی کرده بود.» این ایده ادبی اکنون با شواهد زیستی پیوند خورده است. روشهای فعلی کنترل آفات به شدت به مواد شیمیایی مصنوعی وابسته هستند، اما سیر مسیر متفاوتی ارائه میدهد؛ ترکیب فعال آن هماکنون در زنجیره غذایی انسان وجود دارد و برای مصرف انسانی ایمن شناخته میشود.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
