همدمی وفادار، نجاتدهندهای در دنیای پزشکی: سگها با حس بویایی فوقالعاده خود، گامی نو در تشخیص سرطان مثانه در سگها برداشتهاند.
محققان دانشگاه بریستول در پژوهشی نوآورانه، توانایی سگها را در تشخیص این بیماری به اثبات رساندهاند.
راز تشخیص: آموزش و پاداش
سه سگ آموزشدیده – کیزی (اسپانیل شکلاتی)، جوبی (اسپانیل سیاه) و مارلو (لابرادور سیاه) – قهرمانان این مطالعه بودند. این سگها پیشتر در تشخیص سرطانهای پروستات و مثانه در انسانها تجربه داشتند و توسط سازمان Medical Detection Dogs (MDD) برای تشخیص کارسینوم اوروتلیال در سگها آموزش مجدد دیدند.
آموزش، با استفاده از نمونههای ادرار و پاداشهایی چون غذا و بازی، در محیطی کنترلشده انجام شد. سگها با نشستن، ایستادن یا خیره شدن به نمونههای مثبت، تشخیص خود را نشان میدادند.
دقتی شگفتانگیز
نتایج حیرتانگیز بودند: دقت تشخیص به ۹۰ درصد حساسیت (تشخیص صحیح نمونههای مثبت) و ۹۵ درصد ویژگی (تشخیص صحیح نمونههای منفی) رسید. این روش غیرتهاجمی، بوی خاص سرطان مثانه را شناسایی میکند.
محدودیتهای روشهای سنتی
سرطان مثانه، حدود ۲ درصد از سرطانهای سگها را تشکیل میدهد. تشخیص آن به دلیل شباهت علائم با بیماریهای دیگر، مانند عفونتهای ادراری، چالشبرانگیز است. روشهای سنتی مانند سیستوسنتز نیز خطرات گسترش تومور را به همراه دارند و نیاز به بیوپسی برای تشخیص قطعی، فرآیند تشخیص را زمانبر و تهاجمی میکند.
انقلابی در تشخیص
به گفته کلر گست، مدیرعامل MDD:
«موفقیت سگها در تشخیص این بیماری که با روشهای سنتی بهسختی شناسایی میشود و برای سگها آزاردهنده است، بسیار موجب خوشحالی ماست.»
وی افزود این کشف ممکن است به توسعه آزمونی سریع، ارزان و غیرتهاجمی منجر شود و فرصت مداخله زودهنگام را فراهم کند. این روش میتواند درمان سریعتر و بهبود کیفیت زندگی سگهای مبتلا را به همراه داشته باشد.
دکتر نیکولا رونی از دانشکده دامپزشکی بریستول:
«این مطالعه دلیل محکمی بر کارایی سگها در شناسایی بوهای مرتبط با تغییرات سلامتی در انسانها و حیوانات ارائه میدهد.»
ایزابل دسمس-بازل، سرپرست مطالعه، به حساسیتی بالاتر از تست سیتولوژی و نتایجی مشابه تست BRAF در سگها اشاره کرد. این نشان میدهد که سلولهای سرطانی بوی منحصر بهفردی دارند که احتمالاً از طریق مواد شیمیایی آلی فرّار تولید میشود.
بازل همچنین به امید توسعه “بینی الکترونیکی” بهعنوان ابزاری کمکی برای تشخیص این نوع سرطان اشاره کرد.
آیندهای روشن با حس بویایی فوقالعاده
توانایی استثنایی سگها در بویایی میتواند انقلابی در تشخیص دامپزشکی ایجاد کند. ترکیب روشهای سنتی با روش تشخیص با سگها و تکنولوژیهای نوین مانند بینی الکترونیکی، موجب بهبود چشمگیر در تشخیص و درمان بیماریهایی مانند کارسینوم اوروتلیال خواهد شد.
سگها علاوه بر سرطان، در تشخیص بیماریهای دیگری مانند افت قند خون، مالاریا، بیماری پارکینسون و برخی عفونتهای باکتریایی نیز موفق عمل کردهاند.
این مطالعه در مجله Veterinary Oncology منتشر شده است.
About the Author
**بیوگرافی متین رضایی**
**متین رضایی**
سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال
متین رضایی تحلیلگر بازیهای ویدیویی، روزنامهنگار و پژوهشگر فرهنگ دیجیتال با بیش از یازده سال تجربه تخصصی در حوزه نقد بازی، تحلیل صنعت سرگرمی دیجیتال و مطالعه تأثیرات فرهنگی-اجتماعی رسانههای تعاملی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل ژانرهای نوظهور بازیهای ویدیویی، بررسی روایتپردازی در رسانههای تعاملی و مطالعه جامعهشناسی گیمرها در ایران است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مطالعات رسانه از دانشگاه تهران و کارشناسی علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی است. همچنین دورههای تخصصی طراحی بازی، روایتپردازی تعاملی و جامعهشناسی فضای مجازی را در مؤسسات پژوهشی داخلی و مراکز بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رضایی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود با نگارش نقد و تحلیل بازیهای ویدیویی در نشریات تخصصی آغاز کرد. با گسترش صنعت بازی در ایران، وی به عنوان مشاور محتوایی با چندین استودیوی بازیسازی داخلی همکاری داشته و در طراحی و ارزیابی پروژههای بازیسازی نقش مشورتی ایفا کرده است.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه سایت سرگرمی ۹رنگ پیوسته و به عنوان سردبیر بخش بازیهای ویدیویی و تحلیلگر فرهنگ دیجیتال فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی درباره تحولات صنعت بازی ایران و جهان، بررسی بازیهای شاخص و مطالعات میدانی درباره جامعه گیمرهای ایرانی، مورد توجه فعالان این صنعت و مخاطبان علاقهمند قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رضایی در تحلیل روایت و مکانیک بازیهای ویدیویی، بررسی اقتصادی و فرهنگی صنعت سرگرمی دیجیتال و پژوهش در زمینه رفتار و هویت گیمرهای ایرانی است. وی همچنین در زمینه طراحی محتوای تعاملی، مشاوره روایتپردازی برای رسانههای دیجیتال و تحلیل تأثیر بازیها بر مهارتهای شناختی و اجتماعی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی رضایی مبتنی بر ترکیب نقد رسانهای، تحلیل فرهنگی و بررسی فنی مکانیکهای بازی است. وی در تحلیلهای خود بر درک لایههای روایی، ارزیابی سیستمهای تعاملی و توجه به بافت فرهنگی تولید و مصرف بازیها تأکید دارد و همواره از قضاوتهای مبتنی بر سلیقه شخصی پرهیز میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن تولیدکنندگان بازیهای ویدیویی ایران و انجمن پژوهشگران رسانههای دیجیتال است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره ملی بازیهای رایانهای مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
